Wikipedia quyết liệt nâng cấp thông tin
Các quan chức của Wikimedia Foundation cho biết rằng trong thời gian sắp tới, họ sẽ tiến hành kiểm tra lại nội dung thông tin các bài viết về những nhân vật (đang còn sống) có trên bản tiếng Anh của Wikipedia.
Có biên tập viên kiểm tra thông tin
Điểm mới lần này là sự thay đổi nội dung của các bài viết sẽ phải được các biên tập viên có kinh nghiệm kiểm tra lại. Sau đó nội dung thay đổi đó phải được Wikipedia chấp nhận trước khi nó được đưa vào sử dụng trong các bài viết. Cho đến khi được chấp nhận, nội dung sửa đổi đó sẽ tồn tại ở những máy chủ của Wikipedia mà độc giả không thể tiếp cận được, họ chỉ có thể đọc được các bài viết trước khi nội dung của bài viết đó được chỉnh sửa.
Các nhà lãnh đạo của trang web này nhận thấy tầm ảnh hưởng của nó đã thay đổi. Họ cũng buộc phải thay đổi một trang web lộn xộn với những thông tin chưa được kiểm chứng rõ ràng sang những bài viết có nội dung chính xác hơn, tin cậy hơn.
Theo thống kê thì mỗi tháng có khoảng 60 triệu người Mỹ ghé thăm trang web Wikipedia. Trang web này là tài liệu của rất nhiều các trang web khác, rất nhiều bài viết của web thường dẫn tới các kết quả tìm kiếm của các trang web tìm kiếm nổi tiếng như Google, Yahoo, Bing. Ví dụ như trong trường hợp Michael Jackson qua đời hôm 25/06, đã có hơn 30 triệu lượt truy cập tìm kiếm các thông tin liên quan đến cái chết của ông, trong đó 6 triệu lượt truy cập chỉ trong vòng 24h sau khi ông ra đi.
Michael Snow, Chủ tịch hội đồng quản trị của Wikimedia, một luật sư ở Seattle đã phát biểu rằng:
“Trang web không thể xem xét tất cả các thông tin độc giả cung cấp cho chúng tôi. Chúng tôi không thể phân biệt được đâu là thông tin chính xác, đâu là thông tin không chính xác. Thời gian qua, độc giả có thể thông cảm cho chúng tôi khi đã cung cấp các thông tin không chính xác về một số vấn đề - cũng có thông tin mà trang web cung cấp gây hiểu nhầm, hoặc một tác giả nào đó cung cấp nội dung sai lệch vào các bài viết của Wikipedia để phục vụ mục đích cá nhân của mình. Các trường hợp như vậy sẽ không còn diễn ra nữa.”
Việc kiểm tra lại nội dung các bài viết trên trang web đã được áp dụng cho bản tiếng Đức hồi năm ngoái. Việc này đã trở thành chủ đề bàn luận của các biên tập viên tự nguyện tại cuộc họp thường niên của Wikimedia diễn ra ở Buenos Aires. Vấn đề được các thành viên tham dự cuộc họp nêu ra là quy mô và tầm ảnh hưởng của dạng bách khoa toàn thư mở này.
Mặc dù trong vài năm trở lại đây, Wikipedia đã ngăn các tác giả giấu tên tham gia gửi bài viết do khả năng thông tin từ những người này có khả năng sai lệch cao, nhằm phục vụ mục đích cá nhân của họ lớn hơn các tác giả khác.
Biện pháp này giúp Wikipedia chia các thành viên đóng góp các bài viết cho bách khoa toàn thư ra thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất là những nguồn đóng góp có kinh nghiệm và tin cậy được, nguồn thông tin mà họ cung cấp cho trang web là chính xác. Nhóm thứ hai là những người còn lại. Điều này thể hiện rằng mọi độc giả đều bình đẳng trong việc đóng góp các bài viết cho bách khoa toàn thư.
Quyền lợi đó không bao giờ tồn tại vô điều kiện. Các quy định sửa đổi nội dung bài viết là do vấn đề nảy sinh khi kiểm soát hoặc không kiểm soát các bài viết gây ra.
Ví dụ như đối với các bài viết có nội dung gây nhiều tranh cãi, hay được mọi người truy cập liên quan đến công chúa nhạc pop, Britney Spear hay Tổng thống Mỹ, Barack Obama thì phải được kiểm soát hoàn toàn hoặc kiểm tra thường xuyên các thông tin có trong bài viết đó. Các bài viết này phải giới hạn người viết, người có thể sửa đổi các nội dung liên quan đến bài viết.
Tháng 11 năm ngoái, tờ The New York Times đã thảo luận với người điều hành Wikipedia ém thông tin liên quan đến sự việc phóng viên David Rohde của tờ báo bị Taliban bắt giữ tại Afganistan. The Times cho rằng nếu như tạp chí kiểm soát các thông tin liên quan đến phóng viên này thì phóng viên này có nhiều cơ hội sống sót hơn. Trong sự việc phóng viên Rohde đã trốn thoát khỏi những kẻ Taliban bắt giữ anh hồi tháng 6 năm vừa qua, có sự đóng góp của Wikipedia.
Theo các nghiên cứu gần đây, nếu như biện pháp này được thực hiện, lượng bài viết đóng góp cho bách khoa toàn thư mở sẽ giảm so với trước đây.
Chỉnh sửa thông tin cả nghìn người
 |
| Jimmy Wales, nhà sáng lập Wikipedia: “Wikipedia đang góp phần thay đổi cách thức độc giả tiếp cận thông tin” |
Trung tâm nghiên cứu Palo Alto tại California, Mỹ là một trung tâm chuyên nghiên cứu về các cải tiến trong lĩnh vực thương mại. Mới đây, Ed H. Chi thuộc trung tâm cho biết họ vừa mới hoàn thành một nghiên cứu trên hàng triệu các thay đổi của Wikipedia. Kết quả của cuộc nghiên cứu là trang web này ngày càng lớn mạnh (về cả số lượng bài viết mới, thông tin bổ sung những bài cũ hay những đóng góp mới).
Đối với một số biên tập viên tài năng của Wikipedia thì trang web đã đạt được những cải thiện như họ mong đợi. Đó là có rất nhiều bài viết mới, có rất ít chủ đề không được họ đề cập tới. Những chủ đề đó thường là những vấn đề ít được độc giả quan tâm.
Ông Chi cũng tìm ra rằng đối với những bài viết của những người có nhiều kinh nghiệm thì có thời gian tồn tại lâu hơn là những người chỉ đóng góp bài viết cho trang web một lần. Ông đưa ra kết luận rằng: “Độ chính xác của các bài viết trên Wikipedia đang ngày càng được nâng cao.”
Các nhà nghiên cứu khác nhận xét rằng Wikipedia đang cố gắng đưa ra những thay đổi cần thiết, do những thông tin trên trang này ngày càng có ảnh hưởng lớn tới độc giả.
Joseph Reagle, một giáo sư truyền thông của trường ĐH New York, đã chọn lịch sử của Wikipedia làm đề tài bảo vệ tiến sĩ - đưa ra nhận định rằng: “Những cố gắng cải thiện nội dung các bài viết của Wikipedia đã giúp trang web này có khả năng thay đổi thế giới”.
Với hệ thống đang dùng hiện nay, việc thêm những chi tiết không chính xác vào các bài viết trong Wikipedia là không khó, đặc biệt là chỉ cần thông tin đó tồn tại trong một thời gian ngắn.
Một trường hợp được đưa ra làm ví dụ là vào tháng 3 năm nay, một sinh viên người Ailen đã thêm lời trích dẫn sai lệch về nhà soạn nhạc người Pháp Maurice Jarre sau khi nhà soạn nhạc này qua đời. Lời trích dẫn sai lệch này sau đó đã được một số tờ báo uy tín của Anh, bao gồm cả tờ The Guardian và tờ Independent sử dụng.
Trường hợp tiếp theo là trên Wikipedia, hai thượng nghị sĩ Edward M. Kennedy and Robert C. Byrd bị ghi là "đã chết" trong khi họ vẫn còn sống.
Những người ủng hộ biện pháp này của Wikipedia cho rằng áp dụng giải pháp này sẽ làm tăng tính chính xác mà các bài viết mà trang web cung cấp.
Các nhà sáng lập ra trang web cho biết hệ thống này sẽ đưa vào hoạt động trước tiên đối với những bài viết liên quan đến những cá nhân vẫn còn sống, để chỉnh sửa những thông tin sai lệch có thể gây ảnh hưởng xấu tới họ.
Các quan chức của Wikipedia vẫn chưa tiết lộ chính xác danh sách nhân vật nào sẽ được chỉnh sửa thông tin liên quan, nhưng theo các biên tập viên của trang web thì con số này lên tới hàng nghìn. Đã có gần 7.500 yêu cầu sửa đổi thông tin liên quan đối với Wikipedia bản tiếng Đức. Đối với bản tiếng Anh, số lượng yêu cầu sửa đổi có thể gấp 3 lần so với số sửa đổi đối với bản tiếng Đức. Do vậy, cần nhiều biên tập viên sửa đổi hơn để đảm bảo rằng nội dung thông tin đã được sửa đổi là chính xác.
Jimmy Wales, một nhà sáng lập Wikipedia cho biết: “Đây là một cuộc thử nghiệm. Chúng tôi hoan nghênh mọi câu hỏi có liên quan đến sự thay đổi chúng tôi đề ra . Như trong thời gian bao lâu thì thông tin đó được sửa đổi? Hai phút, hai ngày hay hai tuần?”.
Ông Wales thúc đẩy việc thực hiện chính sách này sau vụ việc những thông tin sai lệch liên quan đến hai thượng nghị sĩ Kennedy và Byrd xuất hiện trên Wikipedia. Nhưng sự thay đổi này phải bắt nguồn từ sự việc nghiêm trọng nhất mà Wikipedia từng phạm phải. Đó là sự việc liên quan đến nhà văn, nhà báo nổi tiếng người Mỹ John Seigenthaler Sr.
Vào năm 2005, nhà văn Seigenthaler phát hiện ra rằng nội dung bài viết về tiểu sử của ông có chi tiết cho rằng ông có liên quan đến sự kiện John F. Kennedy and Robert F. Kennedy bị ám sát. Và cơ sở đưa ra của thông tin này là do ông có mối quan hệ thân thiết với gia đình Kennedy.
Kể từ đó, những người xây dựng nên bách khoa toàn thư trở nên có trách nhiệm hơn trong việc cung cấp các thông tin xác thực bằng cách thêm vào đó là các chỉ dẫn, các số hiệu dẫn tới tài liệu tham khảo, chú thích ở cuối trang.
Ông Wales phát biểu rằng: “Chúng tôi đã trở thành một phần trong việc xây dựng cách thức mọi người tiếp cận thông tin và chúng tôi có trách nhiệm phải thực hiện sứ mệnh đó một cách nghiêm túc.”
(Thanh Phương -
Theo Tuanvietnam)
