Mây tre đan Phú Túc: khó khăn vì chưa có thương hiệu
Không nằm ngoài vòng xoáy của thị trường, sản xuất mây tre đan ở Phú Túc (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) đang phải gánh chịu những ảnh hưởng lớn của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Sản phẩm làm ra không tiêu thụ được, trong khi nguồn vốn lại rất khó khăn buộc các cơ sở sản xuất phải gồng mình chống đỡ. Không còn cảnh nhộn nhịp, tấp nập kẻ bán người mua như những năm trước, hôm nay về Phú Túc, không khí làng nghề thật đìu hiu…
Đìu hiu làng nghề mây tre đan
Về Phú Túc những ngày này, không khó khăn lắm để có thể nhận ra không khí ảm đạm của một nơi từng được vinh danh là “làng tỉ phú” này. Trái với cảnh tấp nập trước kia, đường sá giờ vắng người qua lại. Không còn cảnh xe tải chạy vào làng lấy hàng nhộn nhịp cả ngày, các xưởng phải hoạt động hết công suất để kịp đơn hàng. Tại nhiều gia đình, hàng làm ra chưa tiêu thụ được đang chất đống lớn trong kho. Ông Bùi Hồng Luyến, Phó chủ tịch UBND xã Phú Túc cho biết: “So với năm ngoái, hàng mây tre đan xuất khẩu trong xã đã giảm xuống rất nhiều, chỉ còn khoảng 1/4 ”.
Ngay đầu thôn Thượng, nơi được xem là trung tâm của làng nghề cũng chỉ có lèo tèo vài hộ đang sản xuất. Khu nhà xưởng sản xuất của Công ty TNHH Tiến Vũ, một trong những doanh nghiệp làm ăn lớn nhất trong thôn cũng chỉ có vài ba công nhân đang làm việc. Trước đây khi kinh tế ổn định, có nhiều đơn đặt hàng thì mỗi ngày công ty có đến hàng trăm lao động làm thô ở các cơ sở và hơn chục lao động đến xưởng để hoàn thiện sản phẩm. Nhưng nay do xuất khẩu gặp nhiều khó khăn, giảm 50% so với cùng kỳ năm ngoái nên công ty đang phải tính đến chuyện cắt giảm lao động.
Được biết, các gia đình trong thôn hầu hết đều là các hộ sản xuất cá thể, chuyên nhận gia công hàng cho các doanh nghiệp lớn trong vùng. Từ đầu năm đến nay, do nhiều doanh nghiệp không có đơn đặt hàng nên nhiều hộ đã phải dừng hoạt động. Gia đình chị Nguyễn Thị Phẩm (thôn Thượng) chuyên nhận làm gia công hàng cho Công ty Tiến Vũ than thở: “Năm nay kinh tế khủng hoảng, doanh nghiệp gặp khó khăn nên số lượng hàng tôi nhận về nhà làm giảm 50% so với năm ngoái, do vậy, thu nhập cũng bị giảm đi nhiều”.
Khó khăn mọi bề
Anh Nguyễn Đức Tiến, chủ một cơ sở sản xuất ở thôn Thượng cho biết: “Từ đầu năm đến giờ việc xuất khẩu hàng gặp rất nhiều khó khăn. Năm ngoái, bình quân mỗi tháng cơ sở anh xuất 2-3 “công”, thế mà mấy tháng đầu năm nay, chầy chật lắm mỗi tháng cũng chỉ xuất được 1 “công”. Hiện ở xưởng nhà anh vẫn còn tồn đọng một lô hàng từ năm ngoái do phía đối tác không có tiền thanh toán. Thậm chí, có một số trường hợp dù đã kí kết hợp đồng và thống nhất giá cả từ trước, nhưng do khủng hoảng nên bị phía bên kia ép giá…”.
Được biết, không chỉ gia đình anh, mà ngay cả các doanh nghiệp làm ăn lớn trong thôn cũng gặp khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Đông Âu vốn là thị trường truyền thống lâu năm của làng nghề cũng đang ngừng nhập hàng. Hiện nay, một số doanh nghiệp đã chuyển sang tìm kiếm thị trường tiêu thụ mới như: Bỉ, Mĩ, Hàn Quốc…nhưng cũng gặp phải khó khăn do không cạnh tranh được với hàng Trung Quốc về giá cả, mẫu mã sản phẩm… Một số khác thì quay về thị trường nội địa nhưng tình hình cũng không mấy khả quan vì người Việt không ưa chuộng mấy mặt hàng này.
Cô Hiền – thư kí Hiệp hội làng nghề may tre đan Phú Túc cho biết: dù hàng mây tre đan của chúng ta rất nổi tiếng trong nước, nhưng khi xuất khẩu ra nước ngoài, nó vẫn chưa tạo được thương hiệu. Vì vậy, hàng hóa làm ra luôn bị động do chờ đợi các đơn hàng, có thời điểm làm không hết việc nhưng sau đó lại chơi dài vì không có đơn hàng. Phần lớn các doanh nghiệp ở đây chưa thể kí hợp đồng trực tiếp với đối tác nước ngoài, phải xuất hàng qua các khâu trung gian nên bị ép giá. Do bị động trong việc tìm đầu ra nên nhiều doanh nghiệp không ít lần bị thua thiệt.
Theo ông Bùi Hồng Luyến, hiện nay xã Phú Túc đã xây dựng được một điểm công nghiệp làng nghề rộng 7ha để mở rộng mặt bằng sản xuất. Thế nhưng, vướng mắc lớn nhất là các hộ sản xuất muốn thuê đất, xây dựng nhà xưởng tại cụm, điểm công nghiệp làng nghề nhưng không đủ khả năng vì giá thuê mặt bằng quá cao. Vì vậy đến nay mới chỉ có một doanh nghiệp ra xây dựng nhà xưởng. Chị Hiền - chủ doanh nghiệp Hiền Lương cho biết: “Trước năm 2008, khi Hà Tây chưa về Hà Nội, mức thuê đất chỉ có 26 triệu đồng/sào, nhưng giờ tăng lên đến 75 triệu đồng/sào. Với mức giá này, chỉ số ít doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mới dám vươn ra điểm công nghiệp. Những doanh nghiệp khác đành tận dụng sân, đường làng làm nơi phơi sản phẩm”.
Cũng theo ông Luyến, khó khăn lớn nhất của làng nghề hiện nay là vấn đề nguồn vốn. Dù Nhà nước đã có chính sách hỗ trợ vay vốn với lãi suất thấp cho các doanh nghiệp, nhưng thời gian cho vay còn ngắn nên không đủ thời gian để quay vòng vốn sản phẩm. Anh Nguyễn Văn May, Giám đốc Công ty mây tre đan Phú Tuấn cho biết: “Thời gian để quay vòng vốn cho sản phẩm phải mất 1-2 năm, trong khi thời hạn cho vay vốn của ngân hàng chỉ có 6-8 tháng nên nhiều doanh nghiệp không có đủ thời gian để trả nợ. Do đó, khi hết hạn phải trả nợ ngân hàng, một số doanh nghiệp phải chạy vạy khắp nơi để vay tiền, hoặc lấy các khoản khác đập vào. Mặt khác, số tiền mà các ngân hàng cho vay còn ít, nên khi muốn đầu tư làm ăn buôn bán lớn cũng không đủ vốn…”.
(Phương Thúy -
Theo Báo Công Thương)
