“Gia đình Simpson” - hành trình đi tìm số 1
Hiện nay “Gia đình Simpson” đang chịu một áp lực nặng nề để trở thành một bộ phim hoạt hình kinh điển nhất, vượt qua hình tượng chuột Mickey và chiếm lĩnh thị trường các sản phẩm ăn theo. Các tác giả và những người sản xuất bộ phim này sẽ phải đối mặt với một thử thách lớn chưa từng có kể từ khi bộ phim được trình chiếu lần đầu tiên 20 năm trước.
Hãng phim 20th Century Fox đang bước vào một cuộc đua để trở thành một trong những cỗ máy hái ra tiền nhiều nhất ngành giải trí và biến “Gia đình Simpson” trở thành một tác phẩm điện ảnh kinh điển của mọi thời đại.
Nếu thành công, họ sẽ vượt qua những hình tượng hàng đầu như chuột Mickey, Snoopy và thỏ Bunny và khai thác hết công suất hợp đồng buôn bán các sản phẩm ăn theo trên toàn thế giới từ áo phông, trò chơi điện tử, đĩa DVD, sách, quảng cáo đồ ăn nhanh và các cuộc du hành trong các công viên giải trí.
Áp lực đè nặng
Nhưng họ phải tăng tốc lên mới được. Giống như hầu hết các chương trình trên truyền hình, tỷ lệ người xem chương trình tối chủ nhật của Fox đang trượt dốc. Khoảng 6,7 triệu người xem “Gia đình Simpson” mỗi tuần trong mùa này. Nghe có vẻ lớn nhưng theo Nielsen con số này chỉ bằng một nửa so với 10 năm trước.
Michael Stone, Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Beanstalk Group, một công ty tư vấn cấp phép nói: “Nếu tỉ lệ người xem giảm xuống thì các hợp đồng cho phép sử dụng hình ảnh gia đình Simpson cũng giảm theo”.
 Hình ảnh Gia đình Simpson đã nổi tiếng khắp thế giới trong 20 năm, liệu bây giờ, nó có thể còn hái ra tiền nữa? (Nguồn: weblog) |
Tình thế này quả thật là gay go. Theo nguồn tin từ Fox, năm ngoái khách hàng trên toàn thế giới đã chi hơn 750 triệu USD cho các sản phẩm mang hình ảnh gia đình Simpson, trong đó thị phần Mỹ đã chiếm khoảng một nửa.
Công ty nghiên cứu tin tức truyền thông TNS thì tiết lộ năm 2008 các nhà quảng cáo chỉ chi 314,8 triệu đô cho chương trình diễn ra vào giờ vàng trên Fox và chương trình phát lại trên đài địa phương, giảm 16,8 % so với năm 2007.
Những người sản xuất bộ phim đều cảm nhận được áp lực vô hình này.
Một người tham gia sản xuất “Gia đình Simpson” nói: “Ngay từ đầu chúng tôi đã định hình những nhân vật với tính cách mạnh mẽ và khuôn mẫu đó dường như khó có thể thay đổi. Vấn đề nan giải giờ đây là làm sao thu hút khán giả, làm cho họ vẫn cảm thấy thích thú và đầy ngạc nhiên với những câu chuyện của cặp đôi mà họ đã xem trong suốt hai thập kỷ qua”.
Chiến lược "3 mũi nhọn"
Để giữ được khán giả xem phim với những tràng cười sảng khoái, hai năm gần đây Fox đã làm một cuộc cải cách cho “Gia đình Simpson” để đảm bảo bộ phim sẽ vượt qua Gunsmoke và trở thành sê-ri phim được phát sóng vào giờ vàng dài nhất trên truyền hình.
Nếu bộ phim có thể đem lại cho người xem cảm giác mới mẻ, thì chiến lược “3 mũi nhọn”của các nhà sản xuất có thể vẫn giữ cho các hợp đồng khai thác hình ảnh bộ phim tăng lên. Họ đang mở rộng các sản phẩm phản ánh cặp mắt hài hước nhạy bén của các tác giả. Họ đang nhắm tới các hợp đồng chuyển nhượng khác nhau hướng tới những nhóm người hâm mộ khác nhau. Và họ cũng đang tìm kiếm các cách thức đầy sáng tạo để lưu giữ hình ảnh “Gia đình Simpson” trong mắt công chúng.
Elie Dekel, Phó Chủ tịch hội đồng quản trị của 20th Century Fox phụ trách về cấp phép và chuyển nhượng của 20th Century Fox rất chắc chắn về tương lai bộ phim. Nó sẽ trở thành một bộ phim kinh điển mọi thời đại như cây thường xuân mãi mãi tươi xanh.
Để quảng bá sâu rộng hơn nữa hình ảnh gia đình Simpson, hãng Fox đang tiến hành các hợp đồng trên rất nhiều lĩnh vực:
Tem thư: Tuần trước, gia đình Simpson đã trở thành những nhân vật truyền hình đầu tiên được giới thiệu trên tem thư Mỹ trong khi bộ phim vẫn chưa kết thúc. Cục bưu điện Mỹ sẽ in khoảng 1 tỉ con tem mang hình ảnh gia đình Simpson với giá 44 xu mỗi chiêc, mức giá chỉ giành cho những lá thư hạng nhất. Đó quả là một hợp đồng lớn nhất từ trước đến nay của hãng.
Bảo tàng: tháng hai năm sau, Fox sẽ khai trương một bảo tàng dành cho khách tham quan chiêm ngưỡng tác phẩm nghệ thuật ban đầu và những đồ chế tác cho thấy bộ phim đã phát triển và tác động đến văn hoá đương đại như thế nào. Đây sẽ là một bảo tàng lớn và có thể sẽ được đem đi chu du khắp thế giới.
Ghi-ta: Fox cũng đang làm việc với một đối tác chưa được hé lội để phát triển một ấn phẩm ghi-ta được biên tập bởi các nhạc sỹ đã từng đóng góp cho bộ phim.
Năm ngoái hãng còn ký một hợp đồng lớn với Apple (AAPL) để khán giả có thể download các phần của bộ phim trên iTunes. Một hợp đồng khác cũng được ký với Hallmark để cho ra đời dòng sản phẩm thiệp chúc mừng mang tên Gia đình Simpson.
Và trong tháng năm năm ngoái, hãng phim Universal đã cho ra mắt "Chuyến đi Gia đình Simpson" trong công viên giải trí của mình ở Los Angeles và Orlando. Từ đó đến nay, họ đã bán được trên 5 triệu vé cho du khách tham gia cuộc hành trình này với sự trợ giúp của video 3D. Mỗi chuyến hành trình kéo dài 6 phút. Trong cuộc hành trình này, du khách sẽ phải vượt qua những âm mưu phá hoại của Sideshow Bob để đến được Krusty, khu vườn của chú hề xứ Krustyland.
Những bước tiếp thị sai lầm đầu tiên
Sau khi “Gia đình Simpson” ra mắt lần đầu tiên năm 1990, Fox đã không sẵn sàng cho tự nổi tiếng nay lập tức của bộ phim và vì thế không phải lúc nào Fox cũng thành công vì sự thụ động này.
Gary Caplan, người điều hành một công ty tư vấn cấp phép chuyển nhượng độc lập nói: “Họ có quá nhiều sản phẩm và họ đã không làm tốt trong việc kiểm soát tình trạng ăn cắp bản quyền. Điều này có thể làm chậm tiến độ chuyển nhượng”.
Nguyên Trưởng phòng chuyển nhượng của Fox, ông Al Ovadia nhớ lại: “Nhiều hợp đồng cấp phép có những điều khoản rất giới hạn. Hình ảnh gia đình Simpson thường chỉ được in trên mặt trước áo phông hay mặt sau của thứ gì đó. Trong những ngày đầu công chúng chưa thấy gia đình Simpson xuất hiện nhiều trên các sản phẩm thường ngày”.
Các nhà sản xuất đồ chơi cũng gặp những vấn đề khác nhau khi cố gắng tính toán xem làm thế nào để khai thác hình ảnh từ một bộ phim mà có vẻ sẽ không được tổ chức thành công khi gặp phải những lời phê bình văn hoá từ Bill Cosby và sau đó là tổng thống George H.W. Bush.
Ông Groening nhớ lại Mattel đã ký được một hợp đồng sử dụng hình ảnh lớn nhưng họ đã rất lo lắng về những tranh cãi xung quanh bộ phim hoạt hình này.
Ông Groening cố gắng hết sức để tìm hiểu kỹ bản hợp đồng khai thác hình ảnh này và ông đã không thể tránh được những vấn đề này.
Công ty ông đã sản xuất đồ chơi các nhân vật của gia đình Simpson từ năm 1990. Ông muốn các món đồ chơi trông dày để chúng giống như trong phim. Nhưng cuối cùng các nhân vật đồ chơi này lại được thiết kế hơi phẳng. Đó là vì chúng cần để có thể gập lại được. Với gia đình Simpson đồ chơi ban đầu, bạn phải là một người thật khoẻ mới có thể gập chúng.
20 năm và hành trình trở thành bộ phim của mọi nhà
Những rắc rối rồi cũng được giải quyết. Và sau gần 450 tập phim, người ta không chỉ biết đến các ngôi sao Homer, Marge, Bart, Lisa và Maggie mà còn bắt gặp hơn 300 nhân vật khác xuất hiện lần lượt từ năm nay đến năm khác như Apu, Patty and Selma, Ralph Wiggum, thầy hiệu trưởng Skinner…
Những nhân vật này đã tiếp thêm nhiên liệu cho cỗ máy kiếm tiền Fox. Fox có thể bán những sản phẩm chuyên dụng mang hình ảnh các nhân vật phụ tới các fan ruột mà vẫn thoả mãn khán giả nói chung, những người chỉ muốn một chiếc áo phông chân phương in hình nhân vật Bart.
Không chỉ đẩy mạnh thị trường nội địa, Fox cũng tích cực tiếp thị bộ phim ra nước ngoài và họ đã thành công.
Bộ phim điện ảnh “Gia đình Simpson” phát hành năm 2007 là bộ phim ăn khách nhất từ trước đến nay ở thị trường Argentina. Anh, Australia, Tây Ban Nha, Hà lan và Mỹ la-tinh cũng là những thị trường nóng đem lại lợi nhuận cao.
Nhưng bộ phim hoạt hình được chiếu trên truyền hình lại không thu hút lượng lớn khán giả như vậy ở những thị trường này.
Ông Dekel nói: “Ở Mỹ La-tinh, bộ phim hầu như chỉ thu hút các bé mẫu giáo. Vì thế chúng tôi đang hướng đến khán giả là các cháu bé tiểu học với đò dùng học tập và các phụ kiện phù hợp kích cõ các cháu. Ở Anh, chúng tôi có hẳn một chương trình khai thác hình ảnh gia đình Simpson cho các bé mẫu giáo và một chương trình dành riêng cho người lớn. Chúng tôi bắt đầu bằng dòng sản phẩm cho các bé và hiện nay đang tung ra dòng sản phẩm quần áo dành cho các quý bà quý cô: The Ladies of Springfield (Những quý cô xứ Springfield). Còn ở Mỹ, dường như cả phụ huynh và bọn trẻ đều yêu quý gia đình Simpson".
Bộ phim đã có nhiều dòng sản phẩm ăn theo hơn. Tính hài hước của bộ phim có vẻ tinh tế hơn những phim hoạt hình khác của Fox, hay có phần suồng sã như Family Guy và South Park của Comedy Central.
Oliver Gers, một chuyên gia về cấp phép đã từng làm việc cho công ty quảng cáo IMG nhận xét: “Trước đây chỉ có các em thiếu niên và nhi đồng mới thích bộ phim này. Nhưng giò đây nó đã là bộ phim của mọi nhà”.
Thực tế này có vẻ làm cho Groening hết sức vui mừng.
Ông nói: “Mục tiêu của tôi là xem thử tôi có thể chiếm lĩnh văn hoá quần chúng hay không. Sở thích của tôi có vẻ hơi lập dị và hoàn toàn không có tính thương mại. Chí ít là ngay từ lúc đầu tôi đã nỗ lực để xem tôi có thể đưa bộ phim tiến xa đến đâu. Có vẻ nó vẫn là một bộ phim rất kỳ lạ. Nhưng cuối cùng thì bộ phim đã trở nên nối tiếng trên toàn thế giới".
Có cái gì mà "Gia đình Simpson" không bán không?
Mục tiêu bây giờ của Fox là bắt kịp thị hiếu văn hoá công chúng. Ví dụ, hãng này đang phát triển một người hướng dẫn cho các hình ảnh trên quần áo và các sản phẩm khác ứng dụng hình ảnh đó.
Ông Dekel nói: “Hãy tưởng tượng khi một người nào đó đi xem một chương trình biểu diễn trực tiếp của một ban nhạc địa phương và khoác lên mình một chiếc áo phông. Thoạt trông chiếc áo cũng không có gì lạ. Nhưng khi anh nhìn kỹ chúng, anh sẽ thốt lên: Ơ kìa, có hình của Bard ở trên đó”..
“Gia đình Simpson” đang có một lợi thế dẫn trước đối thủ khi đưa các nhân vật của mình vào một bối cảnh thương mại. Hầu hết người dân ở Springfield đều háo hức với các sản phẩm có hình gia đình Simpson.
Ông Groening cho biết Fox cố gắng không đưa hình ảnh nhân vật Homer lên mặt sản phẩm và chuyển nhượng nó. Mặt khác Krusty, sẽ chuyển nhượng bất cứ cái gì bởi đó là nhân vật của ông.
Vậy thì có cái gì mà gia đình Simpson sẽ không bán không? Chỉ biết rằng ông Groening đã bác bỏ kế hoạch máy bán hàng tự động "Gia đình Simpson".
Tuy vậy ông Dekel vẫn giữ thái độ cởi mở.
Ông nói: “Nhiều năm trước có nhiều lần chúng tôi quyết định không sản xuất một số sản phẩm mà chúng tôi đang có trong thời điểm hiện nay. Nhưng xã hội và văn hoá thay đổi thì thị trường cũng hay đổi theo. Vì thế tôi chưa bao giờ nói: Không bao giờ...”
Nhưng trong khi Groening đang chuẩn bị kỹ lưỡng cho chiến lược của mình để biến gia đình Simpson thành những hình tượng phổ biến và lâu bền nhất thì ông vẫn nhấn mạnh rằng bản thân bộ phim phải trở nên kinh điển đầu tiên rồi mới tính đến chuyện khác.
(Phương Trinh -
Theo Tuanvietnam/usatoday)
