Tổng biên tập Independent: Nhìn lại 36 năm huyền thoại

Ngài Anthony O’Reilly đã về hưu sau 36 năm chèo lái Independent News & Media, người viết tiểu sử của ông - Ivan Fallon - nhìn lại những thành tựu phi thường của Anthony O’Reilly.

Khởi đầu: Tờ báo sập sệ, ông chủ mới vào nghề

Anthony-O'Reilly Anthony O’Reilly được vinh danh Nhân vật truyền thông của năm tại Liên hoan Quảng cáo quốc tế Cannes Lions (Nguồn: The Independent)

Ngày 16/3/1973, Anthony O’Reilly chân ướt chân ráo vào làm việc ở một tòa soạn báo đầu tiên trong đời.

Ở tuổi 37, vốn là một “ngôi sao” trên thương trường Mỹ (vốn là Chủ tịch của HJ Heinz, sau này là một trong những công ty thực phẩm lớn nhất thế giới), O’Reilly đã đặt những bước chân đầu tiên vào thế giới truyền thông bằng cách mua lại tờ Irish Independent có trụ sở tại quê hương Dublin (Ireland) của mình.

Irish Independent khi đó vốn đang lạc hậu và kém hút khách hơn bất cứ giai đoạn nào trước đấy nên Anthony chỉ mất hơn 1 triệu đô cho thương vụ mua lại tờ báo này.

Ngày ấy, khi ông đi thăm gia tài Independent News & Media mới về tay mình, lúc đó đang “đóng đô” ở một tòa nhà tồi tàn ở trung tâm thành phố, những phóng viên của tờ báo đang đình công và đang ngồi dài ra biểu tình. Irish Independent đã không xuất bản trong nhiều ngày, nhưng như tất cả các tờ báo khác ở Dublin cũng đang trong giai đoạn đình công, điều đó không phải vấn đề gì lớn lắm.

Chuyến viếng thăm của O’Reilly quả là một sự kiện lớn. Bản tin truyền hình lớn TV in Ireland mới chỉ hai tuổi đầu, đã tận dụng sự kiện này như một món hời. Đám đông tụ họp trên vỉa hè để tận mắt nhìn thấy cựu ngôi sao bóng bầu dục của tuyển “Những con sư tử Ireland - Anh” (Ireland and British Lions). Sau khi vào chiếc thang máy cọt kẹt cũ kĩ đi lên phòng họp của ban giám đốc, O’Reilly gặp những cộng sự mới của mình, và bày tỏ tầm nhìn của mình với công ty.

O’Reilly cho biết, ông sẽ không thay đổi nội dung báo, mà sẽ thi hành kỉ luật “sắt” về tính độc lập trong việc thu thập, viết bài và xuất bản tin bài. Nhưng quan trọng hơn, ông coi Irish Independent là nền móng để từ đó xây dựng một công ty truyền thông quốc tế, hoạt động trên tất cả các nước nói tiếng Anh trên thế giới và thậm chí, còn xa hơn thế.

Đó là sự khởi đầu khiêm tốn của một tờ báo muốn trở thành một trong những “đại gia” của báo chí thế giới.

Phát triển khối đầu tư hợp thời

Thời O’Reilly khởi nghiệp báo những năm 1970, các tờ báo vẫn được coi là đồ chơi, là công cụ cho giới thượng lưu giàu có kiếm tìm ảnh hưởng chính trị và bè phái quý tộc. Lượng phát hành - hồi đó lớn hơn hiện nay rất nhiều, một phần để bành trướng trong miếng bánh quảng cáo vốn có hạn, nhưng cũng là để củng cố cho những món lợi nhuận khổng lồ vốn đã là cố định và hỗ trợ những mối quan hệ làm ăn không an toàn.

Khi O’Reilly mua lại Irish Independent, ông hi vọng tìm kiếm ảnh hưởng hơn là vì mục đích thương mại. Và mặc dù leo nhanh trên chiếc thang hợp tác làm ăn ở Pittburgh (Mỹ), O’Reilly vẫn mang hi vọng lớn sẽ trở lại Ireland để tiếp tục sự nghiệp chính trị sẽ đưa ông lên đỉnh vinh quang.

O’Reilly chưa từng làm báo trước đó, nhưng ông đã nhận ra, với Irish Independen, ông có một món đầu tư khổng lồ trong tay. Sự suy sụp của đế chế báo in do Rupert Murdoch đứng đầu trong năm 1986 đã châm ngòi cho một cú nổ mạnh mẽ vào những năm 1990, khiến cả những tờ báo địa phương cũng trở thành… thời thượng, hấp dẫn với giới đầu tư và giành được doanh thu với bội số cao ngất ngưởng. Và Independent được xem như nơi tiên phong và dẫn tới sự bùng nổ ấy.

Trong suốt thời gian ấy, O’Reilly là một ông chủ vắng mặt, leo lên chiếc thang ngành công nghiệp Mỹ chỉ bằng sự cố gắng và công sức lao động của bản thân (cộng với một ít sức hút huyền thoại của cái tên Anthony O’Reilly nữa).

Khi còn ở đỉnh cao sự nghiệp, O’Reilly đã kiếm về cho tập đoàn Heinz 700 triệu bảng Anh mỗi năm. Cách đây 2 năm, lợi nhuận của Irish Independent chỉ là 750 nghìn bảng Anh, trước khủng hoảng tài chính là khoảng 200 triệu bảng Anh.