Rubens Ometto: Tỉ phú đầu tiên làm giàu từ ethanol

Rubens-OmettoNgười ta gọi Rubens Ometto là Máy kéo vì ông đã san bằng mọi trở ngại để thực hiện giấc mộng xanh của mình.

Khi liên doanh nhiên liệu sinh học Raízen trị giá 12 tỉ USD giữa Royal Dutch Shell và Cosan S.A. (Brazil) được thành lập vào năm ngoái, giới phân tích trong ngành đánh giá đây là sự hợp tác chiến lược giữa một tập đoàn dầu mỏ quốc tế và một tập đoàn năng lượng tái tạo của Brazil.

Điều mà Shell mang lại cho hợp tác này là 1,6 tỉ USD tiền mặt, 2.740 cơ sở bán lẻ có thương hiệu, 16,3% cổ phần trong Codexis, nhà sản xuất enzyme phục vụ công nghệ xanh, cũng như cổ phần trong Iogen Energy, một công ty công nghệ sinh học chuyên về ethanol xen-lu-lô. Còn Cosan đóng góp vào liên doanh 1.730 cơ sở bán lẻ và 24 nhà máy quy mô lớn của mình.

Đổi lại, Raízen dự kiến tạo ra hơn 2,2 tỉ lít ethanol mỗi năm để cung cấp cho mạng lưới 4.500 trạm xăng dầu của Hãng ở Brazil và cho các thị trường khác trên thế giới. Liên doanh này rõ ràng là một bước đi lớn của người đứng đầu Cosan, Chủ tịch Rubens Ometto Silveira Mello, trong việc đưa ethanol bành trướng khắp thế giới.

Lột xác Cosan

Cosan hiện là nhà sản xuất đường lớn thứ 3 và nhà sản xuất ethanol lớn thứ 5 thế giới. Năm 2010, Tập đoàn đã lãi ròng 528 triệu USD trên doanh thu 8 tỉ USD. Cosan cũng là nhà sản xuất điện từ cây mía lớn nhất thế giới. Một minh chứng cho thấy sự chuyển hướng trọng tâm của Ometto là sự bành trướng của nhà máy Da Barra. Với những cánh đồng mía trải dài tới 173.000 mẫu và công suất ép lên tới 37.000 tấn mía mỗi ngày, Da Barra là nhà máy lớn nhất của Cosan. Nhà máy này tạo ra 5 loại đường khác nhau, sản xuất ra ethanol và bã mía (dưới dạng bột). Bã mía này sẽ được xử lý và đưa vào nhà máy nhiệt điện sinh khối ngay tại đó để tạo ra điện năng cung cấp cho toàn bộ nhà máy mía. Da Barra là một phần trong tham vọng của Ometto nhằm phát triển ngành nhiên liệu sinh học thế giới mà ông cho rằng sẽ cất cánh trong tương lai không xa.

Ometto đã xây dựng đế chế Cosan cũng bắt đầu từ tham vọng của chính mình. Để thực hiện tham vọng này, ông đã dẹp bỏ mọi rào cản trên con đường lột xác Cosan, từ những rào cản luật lệ nhà nước, đến đối thủ cạnh tranh và đặc biệt là đối đầu với chính gia đình mình.

Ông tốt nghiệp Trường Kỹ thuật danh tiếng thuộc Đại học São Paulo. Trong suốt thời gian đại học, ông thực tập ở một trong những ngân hàng lớn nhất Brazil là Unibanco. Thời gian đó, ông tình cờ gặp José Ermirio De Moraes, người đã tạo dựng nên một trong những tập đoàn công nghiệp lớn nhất Brazil - Grupo Votorantim. Ometto, lúc đó mới 20 tuổi, đã tạo được mối quan hệ thân tình với vị tài phiệt 70 tuổi này. Khi Ometto tốt nghiệp đại học, De Moraes đã đưa ông ra nước ngoài. Năm 24 tuổi, Ometto trở thành vị Giám đốc Tài chính của Tập đoàn.

Khi ấy, công ty của gia đình ông tại Piracicaba (thuộc bang São Paulo) được điều hành bởi nhiều thành viên và mâu thuẫn quyền lợi thường xuyên xảy ra. Tình hình công ty của gia đình ông rơi vào thế chông chênh. Chú của Ometto, phụ trách điều hành doanh nghiệp, luôn thúc giục ông trở về. Nhưng Ometto, lúc đó đã làm việc tại Votorantim được 10 năm, liên tục từ chối. Mãi đến năm 1980 khi chú ông bị đột quỵ, Ometto mới đồng ý trở về nhưng yêu cầu một số thay đổi, trong đó có việc thay đổi cơ cấu quản trị doanh nghiệp cũng như vạch rõ vai trò, quyền hạn của mỗi cổ đông trong Công ty.

Khi Ometto trở về, Cosan đang ngập chìm trong nợ. Để đưa Công ty ra khỏi khó khăn, ông đã kéo dài mùa vụ tới 8 tháng bằng cách trồng nhiều loại mía khác nhau, mua lại các nhà máy và thực hiện các thay đổi về quản trị. Nhưng điều cam go nhất là ông phải đương đầu với cuộc chiến pháp lý kéo dài với những người thân nhằm nắm toàn quyền kiểm soát Cosan. Năm 1990, sau một thập kỷ kiện tụng, Ometto đã mua lại toàn bộ cổ phần của 23 thành viên trong gia đình.

Ông cũng đối đầu với Chính phủ Brazil. Sau khi xây dựng nhà máy tinh luyện đường đầu tiên, Ometto nhận thấy luật yêu cầu ông phải bán đường trên thị trường với cái giá được trợ giá. Ông rất tức giận. “Tôi đã gặp các quan chức chính phủ và chỉ cho họ thấy đây là điều rất vô lý. Cuối cùng thì luật đã được dẹp bỏ và chúng tôi tăng được lợi nhuận”, Ometto nói.