Trần Trọng Kiên & thương vụ 45 triệu USD

Sự kiện Công ty Thiên Minh mua chuỗi Khách sạn Victoria đã đánh dấu cột mốc quan trọng trong lịch sử mua bán và sáp nhập của ngành du lịch, khách sạn Việt Nam: một doanh nghiệp trong nước mua một công ty quốc tế với giá 45 triệu USD. Người “đánh hơi” thương vụ này là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Trần Trọng Kiên, người đã đưa Thiên Minh từ con số 0 năm 1994 lên đến mức doanh thu 800 tỉ đồng năm 2010.

Tran-Trong-Kien

Chuỗi khách sạn Victoria tại Việt Nam của Công ty EEM Victoria Hong Kong giờ đây đã đón người chủ mới của nó. Trần Trọng Kiên, một doanh nhân người Việt tốt nghiệp trường Y nhưng gắn sự nghiệp với lĩnh vực du lịch, cùng các nhà đầu tư của mình, đã mua lại toàn bộ chuỗi khách sạn này vào tháng 2.2011 vừa qua. Thương vụ mua lại Victoria cũng giúp Công ty Thiên Minh mà ông sáng lập năm 1994 trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên trong ngành du lịch, khách sạn mua lại 100% cổ phần của một doanh nghiệp nước ngoài với giá trị cao nhất từ trước đến nay - 45 triệu USD.

Nếu so với đàn anh Saigontourist, mức doanh thu khoảng 800 tỉ đồng (40 triệu USD) năm 2010 của Thiên Minh chỉ bằng 1/8. Saigontourist, một doanh nghiệp nhà nước có 35 năm tuổi đời, hiện sở hữu 56 khách sạn, 13 công ty lữ hành, vài chục resort nghỉ dưỡng. Với số tài sản này, Saigontourist đang giữ vị trí dẫn đầu trong một thị trường được đánh giá là có rất nhiều doanh nghiệp tham gia nhưng quy mô thì rất nhỏ.

Trong khi đó, ở khu vực tư nhân, Thiên Minh, sau khi mua Victoria, cũng sở hữu một lượng tài sản đáng kể, gồm 8 khách sạn tại Việt Nam, Lào, Campuchia 2 công ty quản lý khách sạn và hàng loạt các công ty lữ hành mang thương hiệu Buffalo Tours với gần 1.500 nhân viên (xem “Sơ đồ tổ chức Công ty Thiên Minh”).

Đã có nhiều câu hỏi được đặt ra xung quanh thương vụ Thiên Minh - Victoria. Vì sao Thiên Minh quyết định mua lại Victoria? Vì sao từ con số 0 năm 1994, doanh thu của Thiên Minh đã lên đến 40 triệu USD năm 2010, trong khi thị trường du lịch khách sạn đang diễn ra sự cạnh tranh gay gắt và từng đối mặt với khủng hoảng kinh tế? Cuộc trò chuyện với ông chủ của Thiên Minh cho thấy ông là người nhạy bén trong việc nắm bắt các cơ hội kinh doanh.

Thương vụ Thiên Minh - Victoria

Ông có thể khái quát ngành kinh doanh khách sạn chỉ trong một câu?

Đầu tư khách sạn khó hơn nhiều so với xây nhà để bán vì đây là loại hình đầu tư lâu dài, cần vốn lớn nhưng tiền thu về lại nhỏ giọt.

Vậy tại sao ông đầu tư vào khách sạn và quyết định mua lại chuỗi khách sạn Victoria?

Victoria (thuộc Công ty EEM) vào Việt Nam sớm nhất với khách sạn đầu tiên ở Phan Thiết vào năm 1997. Sau đó, các khách sạn khác cũng lần lượt ra đời ở Sapa, Cần Thơ, Châu Đốc, Hội An và một khách sạn ở Siêm Riệp (Campuchia) vào năm 2003.

Thế nhưng, trong 8 năm qua, EEM không mở thêm một khách sạn Victoria nào nữa. Lẽ ra trong lĩnh vực khách sạn, cứ 2-3 năm, họ nên cho ra đời một khách sạn mới hoặc những dịch vụ mới. Động thái này cho thấy có thể EEM đã có ý định bán đi khoản đầu tư của họ nhằm hiện thực hóa lợi nhuận.

Nguyên nhân chính là suy thoái toàn cầu đã ảnh hưởng trực tiếp đến nhà đầu tư EEM. Và chuỗi khách sạn Victoria có lẽ chưa thành công đến mức như họ mong muốn, nên họ bán.

Để hoàn tất thương vụ này, ông đã được hỗ trợ tài chính như thế nào và ông mong đợi gì về doanh thu sau khi đã sở hữu Victoria?

Vốn điều lệ của Thiên Minh là 500 tỉ đồng. Trong thương vụ này, tôi còn được sự trợ giúp của một số tổ chức tài chính nước ngoài, trong đó có Công ty Tài chính Quốc tế IFC (một thành viên của Ngân hàng Thế giới) với mức vốn tham gia là 12 triệu USD. Đây là thương vụ lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực du lịch, khách sạn ở Việt Nam. Và tôi hy vọng doanh thu năm 2011 của Thiên Minh sẽ vượt 1.000 tỉ đồng.

Khi mua chuỗi khách sạn này, đâu là vấn đề quan trọng nhất ông đã đặt ra?

Theo tôi, lợi thế kinh doanh phải đến từ sự khác biệt. Tôi đã nhận ra điều này trong Victoria. Xét về địa điểm, Victoria đang tọa lạc tại những vị trí tốt. Chẳng hạn, Victoria ở Sapa tọa lạc trên ngọn đồi nhìn xuống thị trấn, Victoria Cần Thơ thì nằm cạnh sông, Victoria Phan Thiết thuộc một bãi biển riêng, Victoria Hội An thì hướng ra biển.

Xét về kiến trúc, các phòng khách sạn thuộc chuỗi Victoria đều mang nét địa phương như Victoria Hội An là kiến trúc nhà cổ, Victoria Phan Thiết thiết kế theo kiểu làng chài. Ngoài ra, chuỗi Victoria, dù do người nước ngoài đầu tư nhưng lực lượng lao động lại là người Việt và luôn được huấn luyện về ý thức bảo vệ môi trường. Victoria là dạng khách sạn boutique 4-5 sao, phòng nhỏ, tập trung vào khách hàng thích khám phá văn hóa, thưởng thức kỳ nghỉ thoải mái, rất hợp với chiến lược kinh doanh khách sạn của Thiên Minh.

Về nhân sự, có gì thay đổi sau khi Thiên Minh mua lại Victoria?

Sau khi hoàn tất thương vụ và chuyển tiền cho EEM thì tôi bay về ngay TP.HCM và đưa ra một thông điệp rất cụ thể cho gần 1.000 nhân viên, đối tác, khách hàng của Victoria. Đó là các hợp đồng, chế độ chính sách nhân sự của Victoria sẽ được giữ nguyên. Tất cả các vị trí quản lý khách sạn vẫn không thay đổi. Nghĩa là, điều đầu tiên chúng tôi làm là chẳng làm gì cả, để đảm bảo rằng mọi thứ tốt nhất của Victoria vẫn sẽ được duy trì, ít nhất là trong 6 tháng tới.

Ông nói trong 8 năm qua, EEM không mở thêm khách sạn Victoria nào nữa. Vậy theo ông, Victoria nên có thêm bao nhiêu khách sạn?

Hiện tại, Victoria có 6 khách sạn với 600 phòng. Sẽ tốt hơn nhiều nếu có thêm 3 khách sạn ở những vị trí đắc địa như các khách sạn hiện tại. Khi đó, lợi nhuận sẽ tốt hơn và sẽ đỡ bị áp lực về chi phí. Tuy nhiên, để có thêm 3 khách sạn nữa thì những vấn đề sau đây sẽ được đặt ra. Đó là phải có đất, nhân lực và vốn. Chúng tôi đang nghiên cứu rất kỹ về những vấn đề này.

Thắng bằng thị trường ngách

Tình hình đầu tư kinh doanh của Thiên Minh cho đến lúc này như thế nào?

Tôi không ngại nói rằng, các công ty lữ hành của chúng tôi đặt tại Úc, Campuchia, Thái Lan, Lào, Việt Nam đều có lãi. Tương tự như vậy với các khách sạn hiện có của chúng tôi.

Nhờ đâu mà các khoản đầu tư về lữ hành và khách sạn đã mang về cho Thiên Minh doanh thu đến 40 triệu USD trong năm qua?

Khi tốt nghiệp trường Y và bắt đầu kinh doanh trong ngành du lịch, khách sạn, tôi nghĩ, để cạnh tranh cần phải tìm kiếm thị trường ngách, vì nếu làm đúng, nó sẽ trở thành thị trường chính trong nhiều năm tới.

Năm 1994, thị trường du lịch chưa có dịch vụ tour mạo hiểm và khám phá. Vì thế, với thương hiệu Buffalo Tours, ban đầu chỉ có vài nhân viên và doanh thu ít ỏi, nhưng tôi đã tìm thấy một số thị trường có thể tăng trưởng tốt. Trong năm đó, chúng tôi là những người đầu tiên thấy rằng khu vực Mai Châu có thể phát triển loại hình du lịch trekking (đi bộ dã ngoại). Đến năm 1997, Thiên Minh giới thiệu tiếp mô hình du lịch trên biển bằng thuyền gỗ kayak đầu tiên tại Hạ Long. Và doanh thu đã tăng rất khả quan, nếu không muốn nói là đột biến.

Sau này khi mua Victoria, tôi cảm thấy rất thú vị vì ông chủ của nó cũng là người rất giỏi đánh hơi những thị trường ngách. Hãy nghĩ thử xem có ai nghĩ đến việc sẽ xây dựng khách sạn boutique ở Sapa và Châu Đốc từ rất sớm như Victoria?