Vietnam Brand - Leading Brands Information

Takefumi Umino - La Vĩ Văn, người Việt Nam đầu tiên trong tập đoàn Dentsu

Gia nhập Dentsu sau khi liên tục trượt vòng phỏng vấn ở năm công ty khác nhau, một kết thúc đầy duyên số đã đưa Takefumi Umino (UminoVan) đến vị trí phó tổng Giám đốc Dentsu Việt Nam hôm nay. Đó là câu chuyện đầy thú vị về người Việt Nam đầu tiên trong tập đoàn quảng cáo hàng đầu Nhật Bản

Được biết anh có thời gian học tập và làm tiệc khá lâu tại Nhật Bản, từ khi mới 14 tuổi. Lý do nào đưa anh trở về Việt Nam?

LVV: 14 tuổi, tôi khăn gói theo dì qua Nhật. Lúc đó, thật lòng tôi không muốn xa gia đình chút nào nhưng rồi tôi cũng đã đến Nhật với niềm tin duy nhất mà ba mẹ trông đợi: “Vì một tương lai tốt đẹp hơn”. Từ đó, tôi bắt đầu cuộc sống bươn chải của một người chưa đến tuổi trưởng thành. Sau này, khi gia nhập Dentsu được hai năm, vào năm 1996, trùng hợp thời điểm Dentsu dự định mở một chi chánh tại Việt Nam, tôi được phân công làm nhiệm vụ hỗ trợ cho Dentsu tại thị trường Việt Nam vì tôi là người Việt duy nhất trong Tập đoàn Dentsu Nhật Bản.

Anh đã đối mặt với cuộc sống trên xứ người như thế nào?

LVV: Ban ngày tôi đi làm kiếm tiền, những việc chân tay nặng nhọc không cần trình độ nhưng bù lại, có một chỗ ở tạm ổn. Tôi đi học lớp buổi tối dành cho những học sinh không đủ điều kiện đi học chính quy, gần giống bổ túc văn hóa ở Việt Nam. Cứ như vậy cho đến ngày vào đại học. Tôi không dám đăng ký thi vào những trường đại học nồi tiếng, vì biết mình không đủ khả năng đóng học phí. Và Thiết kế đổ họa - công việc tôi làm tại Dentsu những ngày đầu tiên - là ngành có học bổng và phù hợp với khả năng của tôi hơn cả vào thời điểm đó. Đến khi tốt nghiệp, tôi vẫn là người chưa có…quốc tịch.

Anh đã đến với tập đoàn quảng cáo lớn nhất Nhật Bản Dentsu như thế nào?

LVV: Đây cũng là bước ngoặt đáng nhớ. Những năm học cuối, tôi đạt được những thành tích học tập xuất sắc. Ở Nhật Bản, những sinh viên xuất sắc của  ngành thiết kế đồ họa, vừa tốt nghiệp thường được nhà trường ưu tiên gởi hồ sơ giới thiệu đến những công ty xuất bản, thiết kế, in ấn nổi tiếng. Tôi lần lượt tham 1 gia thi tuyển ở năm công ty nổi tiếng. ở vòng thi viết và trắc nghiệm, tôi đều vượt qua dù số người dự thi rất đông. Nhưng tôi đểu rớt cả năm chỉ vì quốc tịch chưa… rõ ràng. Người Nhật không dám nhận một người “không gốc rễ “ như tôi, âu cũng là điều dễ hiểu.

Ngay khi tôi định trốn đi một thời gian để quên mọi thứ và chuẩn bị làm lại từ đầu thì một người thầy khuyên tôi thử nộp hồ sơ vào Dentsu xem sao. Thú thật, lúc ấy tôi đăng ký vì… nể thấy là chính chứ không hy vọng gì. Đến vòng phỏng vấn, họ không hỏi tôi những câu hỏi năm phút thông thường mà dành hẳn 20 phút chỉ để hỏi làm cách nào tôi đến Nhật và có thế sống tại đây trong 10 năm nay... Tôi đã trúng tuyển vào Dentsu bất ngờ như thế! Khi gặp lại để cảm ơn những người quen đã giúp đỡ mình, tôi đem tấm danh thiếp với công việc Thiết kế đổ họa ở Dentsu khoe với họ. Sự trầm trồ, ngạc nhiên của họ mới cho tôi biết Dentsu là tập đoàn quảng cáo lớn nhất Nhật Bản. Đó là sự thật về cái ngây ngô của tôi ngày ấy, người Việt Nam duy nhất trong Tập đoàn Dentsu.

Tuy sống ở Việt Nam tới năm 14 tuổi nhưng bây giờ, nhìn anh mang đậm phong cách Nhật chứ không còn Việt Nam nữa. Khi làm việc với những người Việt Nam, có điều gỉ làm anh bất ngờ không?

LVV: Bất ngờ nhất của tôi khi mới về Việt Nam là khi hết giờ làm, nhân viên về hết, chỉ còn một mình tôi ở lại văn phòng. ở Nhật, hết giờ làm, rất nhiều người vẫn ở lại tiếp tục công việc. Người Nhật xem công việc là tất cả, họ có thể làm từ 9 giờ sáng hôm nay đến 4 giờ sáng hôm sau nhưng người Việt thì sau công việc họ còn dành thời gian cho gia đình. Tôi phải tìm cách dung hòa sự khác biệt này.

Sáng tạo là mấu chốt quyết định số thành công của một công ty quảng cáo. Anh đã làm thế nào để khai thác tối đa sức sáng tạo của nhân viên?

LVV: Tôi luôn khuyến khích nhân viên làm việc theo phương châm “tự do, tự giác, tự tìm tòi” Khi chuẩn bị một dự án, các nhân viên tham gia dự án đó sẽ nhóm họp tại một nơi, ở đó họ có thể thoải mái trao đổi, tranh luận, thậm chí phản bác, cãi nhau miễn sao ra được ý tưởng hay. Khi làm việc với người Việt, tôi nhận ra, với những lĩnh vực công việc cần tố chất tư duy, chiến lược, chiến thuật như marketing, quảng cáo... người Việt làm rất tốt và có xu thế nắm bắt, hội nhập rất nhanh. Vì người Việt rất xa thông minh, phải nói là thông minh trên mức bình thường, có khi làm cho người Nhật ...sợ

Và vì thế mà người Nhật thường không để người Việt Nam đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo quan trọng trong công ty Nhật?

LVV: Không riêng gì đối với người Việt, tất ra Cả các công ty Nhật trên thế giới thường không để người bản xứ nắm giữ các vị trí lãnh đạo công ty. Điều này xuất phát từ tập quán đậm nét văn hóa của người Nhật là có phần bảo thủ và rất trọng chữ tín, nên họ an tâm hơn khi để người Nhật đảm nhiệm những vị trí đó. Nhưng bây giờ, với xu hướng kinh doanh toàn cầu, chính người Nhật đã có những thay đối cởi mở hơn. Bằng chứng là trong hệ thống Dentsu châu á như ở Đài Loan, Singapore, Philippines... các vị trí chủ chốt, đứng đầu công ty đểu do nhân sự bản xứ đảm nhiệm. Theo tôi đó là một xu hướng tích cực, nhất là với ngành quảng cáo và marketing, vì không ai có thể làm quảng cáo và marketing tại một quốc gia tốt hơn người bản xứ.

Vậy theo anh, người Nhật làm quảng cáo khác người Việt như thế nào?

LVV: Người Việt có thể bị cuốn hút bởi sự quái chiêu, lạ lùng và họ nghĩ ra cách tạo ấn tượng bằng những thứ hơi khác thường một chút. Người Nhật thì ngược lại, họ thích sự bóng bẩy, đa nghĩa, nhẹ nhàng, bay bổng và phù hợp với tất cả mọi người. Người Việt thích nói ngắn gọn, đánh thẳng vào trọng tâm vấn đề, người Nhật lại thích nói hoa mỹ, “động não” một chút. Vì thế, các công ty quảng cáo cần hiểu rõ tâm lý và dư của người tiêu dùng tại từng quốc gia mới có thể thành công trong việc gây ấn tượng với họ.

Có thể dễ dàng nhận ra những khách hàng lâu năm của Dentsu Việt Nam vẫn là những công ty “made in Japan”, phải chăng Dentsu dù ở đâu vẫn là sự lựa chọn riêng của người Nhật?

LVV: Đúng là không phải nhờ danh tiếng mà Dentsu dễ dàng có khách hàng ngay lập tức tại Việt Nam. Chính những khách hàng Nhật Bản từng hợp tác với Dentsu ở Nhật đã thúc đẩy Dentsu phải mở một chi nhánh tại Việt Nam. Vì thế, khách hàng đấu tiên và lâu năm của Dentsu tại Việt Nam vẫn là những thương hiệu Nhật nổi tiếng như: Honda, Toyota... Nhưng không phải vì thế mà Dentsu không coi trọng khách hàng trong nước. Ngay từ đầu Dentsu đã mạnh dạn đến với những doanh nghiệp Việt Nam, không phân biệt dự án nhỏ hay lớn nhằm làm quen với thị trường. Tuy vậy, với lịch sử 100 năm phát triển, Dentsu luôn giữ vững phong cách chủ đạo của người Nhật, chú trọng chất lượng và uy tín lâu dài. Nhưng chúng tôi cũng không quên đề nghị với họ nhiều ý tưởng mới, chứng tỏ sự linh hoạt và thấu hiểu khách hàng hết sức phong phú và hợp thời của Dentsu.

Việt Nam đóng góp như thế nào trong sự phát triển chung của tập đoàn Dentsu?

LVV: Nếu nói đóng góp thì thị trường Việt Nam vẫn còn rất nhỏ bé so với Trung Quốc - quốc gia mà Dentsu đã có mặt từ 20 năm trước, Thái Lan - từ 40 năm trước và một số thị trường lớn khác tại châu á. Nhưng kể từ cuối năm 2008, khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu nổ ra, cùng với mối nguy ngày càng gia tăng từ thị trường thực phẩm và hàng hóa Trung Quốc, sự bất ổn của Thái Lan, Việt Nam trở thành thị trưởng ổn định hiếm hoi và đóng góp đáng kể trong sự phát triển chung của Dentsu. Tất cả những thay đồi tích cực này đều được Dentsu Nhật Bản ghi nhận chi tiết.

Theo anh, vấn đề chung của các doanh nghiệp Việt Nam là gì khi tìm đến Dentsu vì danh tiếng rồi lại từ chối Dentsu vì... chi phí ?

LVV: Vấn đề ở đây là do Dentsu và các doanh nghiệp Việt Nam chưa thích ứng nhau trong tập quán làm việc. Dentsu chú trọng chất lượng và uy tín lâu dài, trong khi đó, các doanh nghiệp Việt Nam thưởng chỉ tìm đến các công ty quảng cáo khi cần làm một cái gì đó theo nhu cầu trước mắt, chứ ít có kế hoạch lâu dài. Với những dự án chóng vánh như vậy để đạt được chất lượng như chúng tôi mong muốn cho khách hàng, cán nhiều thứ đầu tư gấp rút, do đó dẫn đến chi phí cao là điều dễ hiểu. Trong tương lai, có thể Dentsu sẽ nghiên cứu, vận dụng cách thức hợp tác phù hợp hơn.

Anh dự đoán thế nào về các loại hình quảng cáo sẽ phát triển trong tương lai?

LVV: Theo tôi ở Việt Nam, trong 10 năm nữa, quảng cáo truyền hình vẫn là hình thức quảng cáo phổ biến nhất, tiếp theo là quảng cáo trên báo ngày và tạp chí. Hiện tại quảng cáo ngoài trời như quảng cáo trên xe buýt hoặc ở các tòa nhà trung tâm vẫn chưa phổ biến nhiều. Việt Nam có dân số trẻ, với tỉ lệ dân số trong độ tuổi 16-25 là khá cao. Đây là đối tượng rất háo hức tiếp cận với những điều mới mẻ trên khắp thế giới qua một công cụ quá hồi và quá dễ dàng hiện nay là Internet. Do đó, tôi tin rằng sẽ bùng nổ xu hướng quảng cáo trên Internet là điều tất yếu trong tương lai.

(Phương Trinh - vnBrand
Trích tạp chí Marketing)