Vietnam Brand - Leading Brands Information

Doanh nhân Việt Nam: Lửa & vàng - kỳ 2

Cơn bão giá năm 2008 giống như ngọn lửa nung đốt tất cả. Nhưng cũng chính ngọn lửa ấy đã tôi luyện doanh nghiệp Việt Nam thành “Vàng”. “Vàng” trong kinh nghiệm, sức phấn đấu và nội lực. Nhóm phóng Viên NCĐT kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13.10, Nhịp Cầu Đầu Tư đã có dịp gặp mặt một số doanh nhân trong nước, trò chuyện cùng họ để hiểu doanh nhân Việt đã "vượt lửa thành vàng" như thế nào.

Phần 1

Phùng Kim Vy - "Té Sấp té ngửa" vì cái đẹp

Cho Chúng tôi xem những bức hình chụp rẻo đất có độ dốc xuôi ra bãi biển hoang vắng đầy đá nhấp nhô

và không bóng người, "người phụ nữ tham sống" Phùng Kim Vy chậm rãi thông báo: "Tôi đang xây dựng resort tại vùng biển hoang sơ này với hai đối tác là anh Lê Thanh Phương, chủ công ty máy tính Phong Vũ và chị Nguyễn Thi Lệ Hoa, chủ nhà hàng Hoàng Yến. Dự án này mang lại cho tôi cảm xúc như đang chinh phục một vùng đất mới vậy".

Dự án mới có tên là The Cliff Resort (Khu nghỉ dưỡng Dốc Đá), rộng hơn 3 ha tại vùng biển chưa khai thác ở Bình Thuận. Chị giải thích: địa hình của vùng đất này thoai thoải từ núi trải dài ra biển như dốc đá. Hơn nữa, cái tên gợi lên một điều gì đó lãng mạn bay bổng mà kinh doanh du lịch cần phải có". Vậy dự án tổ chức tiệc cưới trên biển, dự án mở thêm resort lấy tên "The Where the dreams never end" (Nơi những giấc mơ không bao giờ chấm dứt mà chị đã chia sẻ với chúng tôi cách đây 3 năm thì sao? Không trả lời thẳng câu hỏi của chúng tôi, chị Vy nháy mắt bảo: "Cứ đi lên dốc đá, xuôi ra biển sẽ tìm thấy. Từ dốc đá sẽ thấy sự mênh mông vô tận của biển, như những ước mơ của con người không bao giờ kết thúc".

The Cliff Resort, theo tiết lộ của chị, sẽ hội tụ những công nghệ giải trí hiện đại của thế giới. Nếu với Seahorse Resort trước đây chị dùng gam màu nâu chủ đạo với gỗ và nhiều vật liệu xây dựng truyền thống thì ở The Cliff Resort sẽ lấy gam màu xám trắng trên nền đá xám đậm làm chủ đạo, chất liệu hoàn toàn bằng kính, không có khoảng cách với thiên nhiên. Chị tâm sự: "Tôi may mắn am tường thị trường du lịch nghỉ dưỡng của thế giới. Có cơ hội đi đến những vùng biển tuyệt đẹp như biển Varadero (Cu ba), Punta Canh (Cộng hòa Dominica) , Caribê (Trung Mỹ) . . . đó ít nhiều cho tôi nhiều ý tưởng mới lạ để đưa vào The Cliff. Chẳng hiểu sao, làm kinh doanh nhưng tôi hay bị "té sấp té ngửa” vì cái đẹp. Và nếu không đẹp, không có chút lãng mạn trong dự án, tôi khó có cảm xúc và tâm huyết để đi đến cùng".

Vậy dự án đào tạo nghề trong ngành dịch vụ du lịch thì sao? Cũng là một trong những ấp ủ bấy lâu nay của chị?

Một lần nữa, không trả lời thẳng câu hỏi, chị nói tiếp trong mạch suy nghĩ của mình: "Phan Thiết có Hiệp hội các nhà đầu tư khách sạn, nhưng chỉ hoạt động cầm chừng. Và mỗi nhà đầu tư như đang hoạt động trong bốn bức tường của họ. Nhân sự hoặc lấy từ resort này đáp qua resort kia hoặc nhờ qua những công ty "săn đầu người" tại TP.HCM. Tại sao nhà đầu tư có thể bỏ ra vài chục đến vài trăm tỉ đồng để xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng, lại không có vài tỉ cho một trường dạy nghề phục vụ kinh doanh khách sạn cho nhu cầu của chính mình? Nó nằm ở tính cộng đồng của doanh nghiệp và quan trọng hơn là trách nhiệm của địa phương".

"Đây là điều khiến tôi ray rứt nhất ! " , chị nói tiếp. Theo chúng tôi được biết, chị Vy đã làm việc với vài nhà đầu tư để phối hợp thành lập trường dạy nghề kinh doanh khách sạn tại Bình Thuận, song họ chưa mặn mà lắm, trong khi một mình chị kham không nổi. Vì thế, hàng năm, Seahorse vẫn phải bỏ tiền thuê chuyên gia khách sạn về Phan Thiết đào tạo cho nhân viên của mình.

Nhân nói đến Ngày Doanh nhân Việt Nam, chị nói nhiều đến cụm từ "trách nhiệm xã hội của doanh nhân" trước sự phát triền của đất nước. Theo chị, doanh nhân đã được khẳng định bởi xã hội và là một trong những đối tượng có thế làm thay đổi bộ mặt của đất nước, thậm chí là của thế giới nếu biết cách làm, như những tên tuổi Bill Gates, Warren Buffett . . .

Môi trường và tạo công ăn việc làm tại địa phương là hai yếu tố chị gán cho "trách nhiệm xã hội" của doanh nhân. "Nên coi hai vấn đề này như luật bất thành văn của địa phương đặt ra cho nhà đầu tư". Theo chị, đầu tư hệ thống xử lý nước thải phải được ưu tiên như đầu tư hệ thống điện nước trước khi xây dựng dự án. Riêng trong lĩnh vực đào tạo nghề cho thanh niên địa phương, chị đặt câu hỏi: Tại sao Phan Thiết không có tình trạng con gái của cả làng bỏ lên Sài Gòn chờ mai mối lấy chồng Đài Loan, Hàn Quốc như một số tỉnh miền Tây? Và chị trả lời luôn: "Vì khi lớn lên họ đã có nhiều cơ hội xin việc vào phục vụ ngành du lịch tại địa phương. Họ không rơi vào hoan cảnh ngồi không, không biết làm gì ngoài việc lập gia dinh. Vấn đề là địa phương nên tổ chức phối hợp với nhà đầu tư đào tạo nghề để giới trẻ tự tin bước vào đời".

Tháng 9.2008, Huỳnh Phú Kiệt. Chủ tích Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Kiến trúc Xây dựng toàn Thịnh Phát, dự lễ khai trương và khai giảng năm học mới tại Trường Phổ thông Trung học (PTTH) Tân Phú, (Q Tân Phú, TP.HCM). Cách đây gần 3 năm, trả lời phỏng vấn của chúng tôi về tham vọng xây dựng một thương hiệu lớn, Huỳnh Phú Kiệt bộc bạch ước mơ có nhiều cơ hội đầu tư trong lĩnh vực giáo dục. Trường PTTH Tân Phú vừa được khai trương đưa vào hoạt động vào tháng 9.2008 là một trong những bước thực hiện ước mơ của Huỳnh Phú Kiệt, 1 trong 3 cổ đông đầu tư vào dự án 60 tỉ đồng này.

Như vậy, riêng trong lĩnh vực giáo dục. Toàn Thịnh Phát đã đầu tư toàn bộ 2 trường PTTH tại Đồng Nai là Trường PTTH Lê Quý Đôn ở Biên Hòa năm 2004, Trường PTTH Trịnh Hoài Đức ở Trảng Bom năm 2005 và 1 trong 3 nhà đầu tư vào Trường PTTH Tân Phú tại TP.HCM. Nhân kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam, đầu tháng 10 vừa qua, lần thứ 2 ông Huỳnh Phú Kiệt nhận giải thưởng Doanh nghiệp trẻ Xuất sắc TP.HCM. Trước đó 1 tháng, Công ty Cổ phần Toàn Thịnh Phát đã nhận liên tục hai giải thưởng Sao Vàng Phương Nam và Sao Vàng Đất Việt.

Trước kệ tủ trưng bày hàng loạt những kỷ niệm chương, giấy khen, giải thưởng cá nhân và doanh nghiệp, hỏi ông có tâm tư gì trong Ngày Doanh nhân Việt Nam, thoáng suy tư, Huỳnh Phú Kiệt chậm rãi nói: "Càng làm tôi thấy trách nhiệm của mình càng nặng. Trách nhiệm với gia dinh, phải luôn tự nhủ làm thế nào để không ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình, tương lai con cái. Trách nhiệm với cộng sự, bởi những người cùng làm nên thương hiệu Toàn Thịnh Phát không chỉ gửi gắm niềm tin mà gửi gắm cả đời sống gia đình họ vào mình. Cuối cùng là trách nhiệm đối với xã hội. Làm thế nào để sản phẩm làm ra có hiệu quả xã hội tích cực chứ không chỉ đơn thuần là lợi nhuận cho doanh nghiệp hay cá nhân". Riêng trách nhiệm xã hội của một doanh nhân, ông Kiệt nói thêm, đầu tư xây trường không giống như đầu tư các dự án bất động sản khác. Sản phẩm cho ra trong lĩnh vực đầu tư này là con người, những con người có ích cho xã hội. Còn về trách nhiệm đối với chính doanh nghiệp của mình, theo ông, khi doanh nghiệp đã khẳng định được thương hiệu và tầm vóc, hơn lúc nào hết, người đứng đầu phải chứng tỏ bản lĩnh và khả nang lèo lái. Một dẫn chứng cho bản lĩnh "vượt bão” trước những khó khăn về tài chính năm nay, ông Huỳnh Phú Kiệt nói: "Đến giờ phút này, có thể tự tin nói rằng, chúng tôi đã vượt bão thành công". Trong xây dựng, giá nguyên vật liệu tăng liên tục trong năm qua được đánh giá là vượt ngoài dự báo của nhiều nhà đầu tư. Vậy Công ty đã áp dụng chiến lược gì để vượt bão? "Cân nhắc và có chọn lọc khi ký hợp đồng xây dựng, hoặc phải kèm một số điều khoán để quản trị rủi ro". Thực tế, theo chúng tôi được biết, một số nhà thầu thường đưa ra một vài phương án để quản trị rủi ro trong đầu tư xây dựng như ký hợp đồng mở để có thể điều chỉnh giá nếu giá nguyên vật liệu tăng quá 5%. Hoặc ký hợp đồng đóng nhưng tiền đặt cọc phải cao, hoặc tính toán giá thành bao gồm cả chi phí lãi suất ngân hàng và một số chi phí phát sinh khác. Tất nhiên, giá thành cho phương án thứ hai sẽ cao hơn giá tại thời điểm ký hợp đồng. Theo ông Kiệt, đó cũng là một trong những giải pháp tối ưu để quản trị rủi ro.

Về những dự án đầu tư giáo dục sắp tới của ông, theo chúng tôi được biết, năm 2009 ông sẽ cho ra đời một trung tâm ngoại ngữ nghiên cứu và giảng dạy theo phương pháp thực hành là chính. Dự án thứ hai dự kiến được triển khai vào năm 2010 là hợp tác đầu tư xây trường PTTH Quốc tế tại Biên Hòa, Đồng Nai. Và dự án cuối cùng sẽ được thực hiện tại TP.HCM, cũng liên quan đến lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, dự án đầu tư trường cao đằng nghề và đại học ông vẫn chưa thực hiện được. "Trăn trở của tôi là chưa làm đến cùng, chưa thực hiện được bước đưa các em hết bậc phổ thông, học được nghề để trưởng thành ra với đời", ông nói.

Cách đây 2 năm, cái tên Nguyễn Phi Vân đột ngột xuất hiện trong loạt bài "Ra đi và mang về" trên báo Tuổi Trẻ. Hình ảnh chị gắn liền với sự kiện thương hiệu cà phê nổi tiếng của úc, Giống Jean's Coffee "lần đầu tiên xuất hiện ở Việt Nam" thông qua hình thức nhượng quyền thương hiệu độc quyền. Sau 2 năm, Phi Vân đã phát triển Gloria Jean's thành chuỗi 5 cữa hàng. Và chị đang ấp ủ giấc mơ đưa ẩm thực Việt Nam ra thế giới, với món kem chuối truyền thống.

Có lẽ phong cách thoải mái, tự tin và hiểu biết rộng là minh chứng cho câu phát biểu của Vân trong ngày nhận bằng tốt nghiệp thạc sĩ quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Central Queensland (Úc) cách đây 4 năm, rằng chị đã làm chủ được chính con người của mình. "Tôi đã học được gì từ cuộc phiêu lưu hơn 6 năm tại Úc với một sự khởi đầu là 6 tháng tiền học phí và 3 tháng tiền sinh hoạt à? Đó là mùi vị của cảnh xa quê hương với bao khó khăn chồng chất. Khi đó, mình mới biết để có một chỗ đứng trong xã hội Úc, thật sự không đơn giản", Vân chia sẻ.

Từ bỏ vị trí Giám đốc Phát triền Kinh doanh khu vực châu Á của Tập đoàn Flairview (một tập đoàn viễn thông, địa ốc du lịch lớn của Úc), chị quyết định ra riêng và cùng những người bạn lập Công ty Phong Cách Sống Việt vào tháng 5.2006. Thương vụ đầu tiên mà Công ty thực hiện là "mang thương hiệu Gloria Jean's Coffee vào Việt Nam". Sau 6 tháng đàm phán cùng đối tác, chi đã đạt được thỏa thuận. Điều gì đã khiến Vân thành công trong vụ thương thảo này "Tôi đã cho họ thấy một kế hoạch kinh doanh cụ thể và chiến lược xâm nhập vào thị trường của thương hiệu, một tầm nhìn dài hạn là tất cả những điều mà đối tác nước ngoài muốn khi làm việc với mình", Vân chia sẻ.

Gập Nguyễn Phi Vân cách đây 1 năm, chị vẫn còn bận rộn trong vai trò giám đốc của Gloria Jean's Coffee. Nhưng hiện tại, chị đã giao quyền điều hành trực tiếp cho một người khác và bắt tay vào nhưng dự án khác. Vân từng nói: "Một con người đều dự trữ trong mình một tiềm lực vô biên và ai biết cách quản trị tiềm lực ấy ắt sẽ thành công". Và hiện tại, chị cùng nhóm bạn đang khởi động cho Công ty Hướng Tương Lai, chuyên sản xuất kem và chuẩn bị cho sự ra đời của công ty chuyên về quản lý khách sạn. Chi khẳng định: "Cái tôi có thể làm tốt nhất là “set up”, “một công ty". Công việc của Vân ở Hướng Tương Lai là tạo nên quy trình làm việc, sáng tạo ra những thương hiệu kem mới. Trong đó, chị rất tâm huyết với món kem chuối truyền thống của Việt Nam.

Sau khi đưa thương hiệu kem chuối Banana ra thị trường, Vân cùng đội ngũ marketing của Công ty đang lên kế hoạch cho những chuyến "xuất quân" về các vùng quê của Việt Nam để sưu tầm thêm những món kem chuối mới. Nếu trước đây, chị đã mang "cà phê kiểu Úc Về Việt Nam thì trong chiến lược lâu dài ở công ty kem, Vân đang nuôi ý định đưa "món tráng miệng đông lạnh kiểu Việt" ra nước ngoài. "Một điều tôi nhận ra sau khi trở về Việt Nam là không có gì không làm được, miễn sao mình có lòng đam mê với cái mình làm", chị nói.

Công ty kỷ niệm tròn 10 năm thành lập, cũng là thời điểm ông chủ trẻ Đoàn Đình Quốc, Chủ tịch Công ty Cố phần Kiếng Đình Quốc (DQ Corp.) đối mặt với nhiều biến động của thị trường. Vậy mà Quốc nói một câu: "Trong nguy thì có biến".

Năm 2007, kết quả kinh doanh tết, ngành xây dựng phát triển mạnh kéo theo nhu cầu về kính tăng cao. Trước xu thế này, Hội đồng Quản trị của DQ đưa ra dự báo, tốc độ phát triền của Công ty sẽ đạt 40-45% trong năm 2008. Và DQ đã đầu tư thêm 10 tỉ đồng cho dây chuyền sản xuất, tăng nhân công. Thế nhưng, ngay từ đầu năm 2008, cơn bão kinh tế đã nổi lên. Ngành xây dựng suy giảm đột ngột, ảnh hưởng trực tiếp lên ngành kính. Mức tiêu thụ ở các đại lý sụt giảm, tiền nợ chậm thanh toán tăng lên. Trong khi đó, dây chuyền sản xuất mới đầu tư cần có vốn để vận hành, nhân công tăng thêm không thể cắt giảm. Nhưng khó khăn này hiện rõ trên kết quả kinh doanh sau 3 quý chỉ tăng 10%, quá thấp so với con số 45% đề ra ban đầu. Thế nhưng, đúng với câu nói "trong nguy thì có biến", Quốc đã gần như giải được bài toán, từ khâu vốn, tiêu thụ sản phẩm cho đến bộ máy nhân sự. Đặc biệt hơn, trong lúc khó khăn, DQ lại tung thêm sản phẩm mới và tâng cường bộ máy quản trị. Doanh thu chỉ là phong độ, quản trị mới là đẳng cấp lâu dài, Quốc đã xác định hướng đi đó cho mình.

Vốn, áp lực của bất cứ doanh nghiệp nào trong thời điểm này, đã được DQ giải quyết rất tốt. Chính sách quan hệ về vốn của Công ty lâu nay là có chọn lọc và chủ trương quan hệ lâu dài. Điều này đã tạo niềm tin cho ngân hàng tiếp tục cung vốn cho DQ. Trong hoàn cảnh khó khăn, ngân hàng đã giảm một số ưu đãi, nhưng lượng vốn cho vay theo cam kết vẫn được giữ vững. Chính thời điểm này, Quốc công khai chia sẻ các kế hoạch của Công ty với ngân hàng, đồng thời tung ra 2 dòng sản phẩm mới là kính cường lực và nội thất kính. Tung ra sản phẩm mới ngay trong thời điểm khó khăn, mà lại là dòng sản phẩm cao cấp, có giá cao hơn sản phẩm thông thường 20%, nhưng Quốc vẫn tin tưởng vào chiến lược của mình. DQ không chỉ bán sản phẩm cao cấp, mà phải ứng dụng linh hoạt. "Chúng tôi không đi bán vải, mà bán những chiếc áo phù hợp cho khách hàng", Quốc nói. Cũng là sản phẩm kính, nhưng người làm ra và bán phải biết đặt thế nào cho hợp với chiếc bàn, với từng phòng tắm, tường nhà. . . Các kênh phân phối cũng được chọn kỹ hơn, phù hợp với dòng sản phẩm. Thế nhưng, cũng phải mất 6 tháng 2 dòng kính nội thất và kính cường lực mới làm quen được với khách hàng.

10 năm quản lý đến thời điểm này, Quốc mới công nhận rằng, thời gian qua mình đã làm việc hết công suất. Họp công ty, rồi ban quản trị, đích thân Quốc còn trực tiếp tìm hiểu hoạt động của kênh phân phối, xem xét toàn bộ bộ máy nhân sự. Quốc nhận ra rằng, đây chính là thời điểm để tự mình tái cấu trúc.

Trước mắt, phải giải quyết khâu tiêu thụ. Thị trường đóng thì doanh nghiệp phải đấy và kéo. Đại lý không bán được 10 sản phẩm, doanh nghiệp phải giúp đại lý giải quyết nhanh, cũng chính là giúp giải tỏa vốn từ nợ tồn đọng, tiết kiệm được khâu lưu kho. DQ đề ra chính sách bán hàng linh hoạt như tăng phần trăm hoa hồng, tăng mức chiết khấu cho các đại lý trả tiền mặt nhanh, gia tăng khuyến mại, cắt bớt những khách hàng thanh toán chậm... Cũng chính thời điểm này, DQ quyết định tăng thêm số lượng kênh phân phối phía Bắc. Con số 2.500 đại lý không đủ để kích hoạt tiêu thụ và chưa tương xứng với 3 ca sản xuất mà Công ty vừa áp dụng khi đầu tư dây chuyền sản xuất mới.

400 nhân viên, nguồn lương duy trì cho số lượng nhân lực này không nhỏ. Nhưng Đoàn Định Quốc xác định, đây không phải thời điểm cất giảm, mà chỉ điều tiết sang các bộ phận khác cho hợp lý DQ thông báo đến toàn thề nhân viên của mình rằng, không phải Công ty không tăng lương mà sẽ chuyền thành khoản thưởng vào các năm sau, khi Công ty vượt qua khó khăn. Đích thân lãnh đạo Công ty và nhân viên phải tăng cường chăm sóc khách hàng cũ và lôi kéo thêm khách hàng mới. Quốc cho rằng, sự đồng thuận trong công ty chính là liều thuốc không gì bằng cho công tác tái cấu trúc. Nhiều khách hàng đã ngỡ ngàng khi được nhân viên của DQ chăm sóc tốt hơn bao giờ hết. Cũng chính sự cọ xát của từng nhân viên đã giúp Công ty cắt hợp đồng sớm với những đại lý thường thanh toán chậm và không có khả năng cải thiện. Đoàn Định Quốc tự tin cho rằng, đến thời điểm này, có thể không định năm 2008 vẫn là năm phát triền của DQ. Ước tính, mức tăng trưởng cả năm sẽ đạt 30%. Tuy nhiên, anh cho rằng, năm 2009 sẽ không phải là một nam hoàn toàn êm ả.

(Theo tạp chí Nhịp cầu đầu tư-số 102-T10.2008
Doanhnhan360.com)